1
DE TOEKOMST
Locatie: Scheemda
In 1968 sloot De Toekomst haar deuren; sinds die tijd brokkelde het gebouw steeds verder af. Met de restauratie in 2010 werd het markante gebouw een monument: symbool voor de unieke geschiedenis van de strokartonindustrie in Groningen en een belangrijke inspiratie voor het project De mensen van de strokarton.
Ga terug naar De Toekomst.
2
ALBION
Locatie: Oude Pekela
Albion, opgericht in 1888, is vernoemd naar het belangrijkste exportgebied voor Oost- Groningen, Groot Brittannië. De Albion was een van de oudste strokartonfabrieken van Oude Pekela en een van de eerste fabrieken in de 60-er jaren van de vorige eeuw die werd gesloten.
3
BEUKEMA
Locatie: Hoogezand
In 1896 werd Beukema en Co opgericht door Frederik Faber Beukema, zoon van Elsje Hooites en Jacob Jan Beukema, mede-eigenaar van de strokartonfabriek Hooites Beukema. Zoon Frederik had rechten gestudeerd en was vooral actief als ondernemer. Beukema is nu onderdeel van Eska Graphic Board.
4
BRITANNIA
Locatie: Oude Pekela
Vaak wordt de naam van deze fabriek verkeerd geschreven. Is het Britannia met 1 t of Brittania? In ieder geval verwijst de naam naar Engeland, een belangrijk exportland voor de Groninger strokarton. De Britannia is opgericht in 1913.
5
ERICA I
Locatie: Oude Pekela
Met de fabrieken Albion (1888), Erica (1889) 1889), Wilhemina (1896), De Kroon (1901), Free en Co (1903) en Britania (1913) was Oude Pekela een waar strokartondorp.
6
ERICA II
Locatie: Oostwold
In Oostwold, in het Westerkwartier, stond de strokartonfabriek Erica II. In 1928 werd de toenmalige aardappelmeelfabriek ‘De Drie Provinciën’ omgebouwd tot de verwerking van stro tot karton. In Oostwold herinnert alleen de Ericalaan aan deze vroegere fabriek.
7
FREE EN CO
Locatie: Oude Pekela
Deze fabriek is vernoemd naar de uit Duitsland afkomstige Elso Free. Hij werd medeoprichter en eigenaar van verschillende strokartonfabrieken zoals Free en Co in 1904.
8
HOLLANDIA
Locatie: Coevorden
Hollandia is de enige strokartonfabriek die Drenthe heeft gekend. De fabriek is in 1927 de laatste strokartonfabriek die opgericht is. Door haar ligging had de fabriek een bijzondere geschiedenis met Duitsland. Nu is de fabriek onderdeel van Smurfit Kappa.
9
DE KROON
Locatie: Oude Pekela
De Pekelder strokartonfabriek De Kroon is opgericht in 1901 en was een van de eerste naamloze vennootschappen. Nu is De Kroon onderdeel van Smurfit Kappa.
10
W.A. SCHOLTENS
Locatie: Sappemeer
Toen in 1880 de goede tijden voor de scheepsbouw en zeevaart in Sappemeer voorbij leken te zijn, was de komst van de strokartonfabriek bijzonder belangrijk. W.A. Scholten,vooral bekend vanwege zijn rol voor de aardappelzetmeelindustrie, stichtte in 1879 een strokartonfabriek in Sappemeer.
11
CERES
Locatie: Oude Pekela
De naam Ceres verwijst naar een figuur uit de Romeinse religie: de godin van de akkerbouw, in het bijzonder van het graan. De fabriek werd in 1898 opgericht en is nu onderdeel van Smurfit Kappa. Michiel Meis, vader van de bekende stakingsleider in de vorige eeuw Fré Meis, werkte als stoker op de Ceres.
12
DE EENDRACHT
Locatie: Appingedam
De Eendracht werd vanaf haar oprichting in 1908 al snel van grote betekenis voor Appingedam. Het zorgde niet alleen voor werkgelegenheid, maar had ook een sociale functie.
13
DE DOLLARD
Locatie: Nieuwe Schans
In Nieuweschans stond één van de grootste strokartonfabrieken, De Dollard. Deze is nu onderdeel van Smurfit Kappa.
14
DE HALM
Locatie: Hoogkerk
Strokartonfabriek ‘De Halm', nu onderdeel van Smurfit Kappa, begon in 1914 met haar productie in Hoogkerk. Omdat Hoogkerk geen ervaren strokarton-arbeiders had, trok de fabriek mensen van elders aan. In korte tijd werden voor deze nieuwkomers een groot aantal huizen gebouwd: de ‘Halmbuurt'.
15
ONS BELANG
Locatie: Stadskanaal
In Stadskanaal waren door een gebrek aan grondstoffen een lange tijd nauwelijks fabrieken te vinden. Pas in 1900 kwam de industrialisatie op gang. De strokartonfabriek Ons Belang werd in 1910 opgericht en gesloten in 1978.
16
REIDERLAND
Locatie: Winschoten
De Strokartonfabriek Reiderland, opgericht in 1914, was een gemoderniseerde fabriek. Voor De Toekomst was dit doorslaggevend om in 1967 met deze fabriek samen te gaan werken. De sluiting van Reiderland was een signaal om in Oost-Groningen de noodklok te luiden.
17
UNION
Locatie: Oude Pekela
De Union is opgericht in 1888, ontworpen door Elzo Free. Met de fabrieken Albion (1888), Erica (1889), Wilhemina (1896), De Kroon (1901), Free en Co (1903) en Britania (1913) was Oude Pekela een waar strokartondorp. Veel strijd was er voor hogere lonen en betere arbeidsmogelijkheden.
18
DE VRIJHEID
Locatie: Veendam
De Vrijheid is in 1903 opgericht als coöperatie en in 1973 omgezet in een BV. Uiteindelijk redde de fabriek het niet en werd vanaf 1979 begonnen met de liquidatie van het bedrijf.
19
HOOITES BEUKEMA
Locatie: Hoogezand
Jacob Jan Beukema en zwager Roelof Hooites richtten in 1869 één van de eerste strokartonfabrieken op. Tot het einde van de fabriek, 1978, maakte deze fabriek karton uit stro. Het familiegraf Hooites- Beukema is nog steeds aanwezig als een rijksmonument in Hoogezand.
20
ULRUM
Locatie: Ulrum
Ook in Ulrum is in 1873 een strokartonfabriek opgericht. Vanwege het enigszins brakke water vanuit de Lauwerszee, waren de omstandigheden voor het maken van strokarton niet ideaal. De productie van strokarton in Ulrum is dan ook van korte duur geweest.
21
KUIPERS EN MIEDEMA
Locatie: Leeuwarden
Hoewel strokarton als een echt Gronings product wordt gezien, had Leeuwarden de eerste strokartonfabriek, gesticht in 1867 de firma Kuipers en Miedema. Deze fabriek betrok haar stro uit Groningen en was de aanvoer daarvan niet gunstig gelegen. De fabriek is gesloten in 1911.
